28 Zilka'de 1443 | 27 Haziran 2022 Pazartesi

CANLI DİNLECANLI DİNLE

Dünya

Ana Sayfa Haber Dünya

Hazar Denizi paylaşılıyor

Son Güncelleme: 29 EYLÜL 2014 - TSİ 13:33

Beş ülkenin devlet başkanları, yarın Astrahan'da bir araya gelerek Hazar Denizi'nin hukuki statüsünü ve bölünme ihtimallerini tartışacak.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev ve Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhammedov'un katılacağı 4. Hazar Zirvesi'nin en önemlisi konusunu Hazar denizinin hukuki statüsü oluşturacak.

Daha önce sadece Sovyetler Birliği (SSCB) ve İran arasında bölünen Hazar denizi, birliğin dağılmasıyla çok sayıda ülke arasında yeniden bölüşüm müzakereleri başladı. Ülkeler, askeri ve jeopolitik çıkarları, Hazar'da bulunan zengin petrol ve doğalgaz kaynaklarından daha fazla pay kapmak istemeleri nedeniyle statü konusunda bugüne kadar bir anlaşmaya varamadı.

Hazar'daki ekolojik durumun, deniz bitki ve hayvanlarının korunması, kullanılması ve olağanüstü hallerde işbirliği yapılması yönünde belli mutabakat sağlanmış olsa da Hazar'ın "göl mü deniz mi" olması, dibinde ve yüzeyinde sınırların belirlenmesi, petrol ve doğalgaz yataklarının kime ait olacağı, deniz dibinden boru hatlarının döşenmesi gibi konuların belirsizliği giderilemedi.

Hazar'a kıyısı olan ülkelerden Rusya, Azerbaycan ve Kazakistan'ın, deniz dibinin bölünmesi yönünde anlaşması bulunuyor. Bu konuda İran ve Türkmenistan ile mutabakat sağlanmazken, Moskova yönetimi deniz yüzeyinin ulusal bölgelere bölünmesini savunuyor.

Rusya, her ülkenin 25 mil karasuyu bulunması gerektiğini, ortadaki alanın da beş ülke tarafından ortak kullanılmasını öneriyor. Moskova, gemilerinin serbest dolaşımının kısıtlanacağı ve İran'la deniz komşusu olma özelliğini kaybedeceği için Hazar'ın beş ulusal bölgeye bölünmesine karşı çıkıyor.

Dünya Bülteni